به گزارش روابط‌عمومی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه ایران؛ پژوهشگران حوزه سلامت سالمندان همواره در تلاش هستند تا با ارائه راهکارهای علمی و کاربردی، کیفیت زندگی و سلامت روان سالمندان مقیم در سراهای سالمندان را ارتقا دهند. در همین راستا، طرح تحقیقاتی تازه‌ای با هدف بررسی تأثیر آموزش فرآیند سالمندی(حقایق پیرامون سالمندی) بر عزت‌نفس و کیفیت زندگی سالمندان مقیم سرای سالمندان انجام شده که نتایج آن نشان‌دهنده اثربخشی چشمگیر این رویکرد آموزشی در بهبود وضعیت روانی و اجتماعی این قشر است. در ادامه، جزئیات و دستاوردهای این پژوهش از دکتر آلیس خاچیان، مجری طرح و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی ایران، تشریح شده است. 

 

خاچیان ضمن بیان این مطلب گفت: در رابطه با این پژوهش فکر اصلی، حین بازدید از مراکز کارآموزی و در برخورد با بیماران سالمند و توجه به ارتباط آنها با دانشجویان کارآموز شکل گرفت و تبدیل به طرح تحقیقاتی شد. یکی از بیماران سالمندی که بیمار دانشجوی ترم ۶ دانشکده بود، در سرای کهریزک زندگی می‌کرد. طی صحبت با ایشان متوجه شدم که اگر اطلاعاتی در مورد عزت نفس و کیفیت زندگی این عزیزان در آن مرکز داشته باشند، می‌توانند آن را به سازمان مربوطه بازخورد دهند.

 

وی ادامه داد:به عبارت دیگر دلیل اصلی اقدام به این پژوهش، کمک به سالمندان عزیز از طریق بازخورد دادن نتایج به سازمان‌های ذیربط است. در این طرح تحقیقاتی دو نفر از دانشجویان دکتری دانشکده در این کار مشارکت داشتند که از آنها کمال تشکر را دارم، به ویژه از دکتر مریم کاشانی که در مراحل جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل در کنارمان بودند.

 

استاد تمام گروه پرستاری داخلی جراحی دانشگاه علوم پزشکی ایران تصریح کرد: پژوهش حاضر، از نوع کارآزمایی تصادفی کنترل شده می‌باشد؛ سالمندان ساکن در خانه سالمندان کهریزک به روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب و سپس بر اساس جدول اعداد تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. معیارهای ورود به مطالعه، دارا بودن سن بالای ۶۵ سال، دارا بودن سواد خواندن و نوشتن، نداشتن زوال عقل (آلزایمر)، نداشتن معلولیت، اقامت در سرای سالمندان شهر تهران و معیارهای خروج عدم حضور در یک جلسه‌ی برنامه آموزشی، ابتلا به بیماری‌ها و اختلالات حاد که نتوانند در برنامه‌های آموزشی شرکت کنند و انصراف از ادامه شرکت در پژوهش به هر دلیل... در نظر گرفته شد.

 

وی بیان کرد: پرسشنامه‌های اطلاعات دموگرافیک فردی و عزت نفس رزونبرگ برای نمونه‌ها تکمیل و سپس جهت گروه مداخله، دوره‌های آموزش آگاهی از فرآیند سالمندی برگزار شد. تکمیل پرسشنامه‌ها توسط پژوهشگران و اطلاعات دموگرافیک با استفاده از پرونده‌ها جمع‌آوری شد. تعداد جلسات حداقل ۳ و هر جلسه حدود ۳۰-۴۰ دقیقه طول کشید. برای گروه کنترل، هیچ برنامه آموزشی برگزار نگردید و فقط در برنامه‌های روتین مرکز سالمندان شرکت کردند.

 

خاچیان بیان کرد: برای جلوگیری از نشت اطلاعات، بین دو گروه، از کلیه افراد گروه آزمون خواسته شد که جزوه‌های آموزشی را به گروه شاهد ندهند. برای حفظ ملاحظات اخلاقی، در پایان مطالعه، کلاس آموزشی فشرده برای گروه کنترل برگزار شد. یکماه بعد از پس از پایان مداخله، مجدداً نمونه‌ها پرسشنامه‌ها را تکمیل کردند.

 

وی ادامه داد: برنامه آموزشی فرآیند سالمندی تأثیر مثبت و معنی‌داری بر عزت نفس و کیفیت زندگی سالمندان داشت. بنابراین توصیه می‌شود برنامه‌های آموزشی مشابه در سراهای سالمندان و مراکز مراقبت طولانی‌مدت به صورت منظم اجرا شوند.

 

 استاد تمام گروه پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی گفت: نتایج نشان می‌دهد که افزایش عزت نفس: ۳۶.۹%، و افزایش کیفیت زندگی: ۴۰.۸ %  بوده و تفاوت آماری معنی‌دار بین گروه‌ها وجود داشته و اثربخشی برنامه آموزشی سالمندی بدین وسیله تایید شد. همچنین فرضیه پژوهش مبنی بر تأثیر آموزش فرآیند سالمندی بر عزت نفس و کیفیت زندگی سالمندان مورد تأیید قرار گرفت. بنابراین توصیه می‌شود برنامه‌هایی در راستای آموزش این دو متغیر برای سالمندان تدوین شده و در مراکز مختلف به اجرا گذاشته شود.